Tazminat Hukuku2 dk okumaAcar Görgün Hukuk Bürosu
Trafik kazası geçiren araç onarılsa bile ikinci el piyasasında kazasız bir araca göre daha düşük değerle alıcı bulur. Bu fark, araç değer kaybı olarak adlandırılır ve kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasından talep edilebilir. Değer kaybının yanında onarım bedeli, ikame araç gideri ve yaralanma halinde tedavi giderleri gibi kalemler de tazminat konusu olabilir.
Kaza anında yapılması gerekenler
- Can güvenliğini sağladıktan sonra olay yerinin ve araçların fotoğraflarını çekin.
- Taraflar anlaşıyorsa kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurun; anlaşma yoksa veya yaralanma varsa polis ya da jandarmayı çağırın.
- Karşı tarafın ehliyet, ruhsat ve sigorta poliçe bilgilerini alın.
- Varsa tanıkların iletişim bilgilerini not edin.
Tutanaktaki kroki ve beyanlar, kusur oranının belirlenmesinde belirleyici olur. Kusur oranına itiraz edilmesi gereken durumlarda bu belgelerin doğru ve eksiksiz olması büyük önem taşır.
Sigortaya başvuru zorunluluğu
Karayolları Trafik Kanunu'na göre, zorunlu trafik sigortası kapsamındaki talepler için dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi on beş gün içinde yanıt vermezse ya da başvuruyu kısmen veya tamamen reddederse, mağdur Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurabilir.
Başvuruda genellikle şu belgeler istenir:
- Kaza tespit tutanağı veya polis/jandarma raporu
- Araç ruhsatı ve sürücü belgesi fotokopisi
- Ekspertiz raporu ve onarım faturaları
- Kaza fotoğrafları
- Banka hesap (IBAN) bilgisi
Değer kaybı nasıl belirlenir?
Değer kaybı; aracın yaşı, kilometresi, hasarın büyüklüğü, değişen ve boyanan parçalar ile aracın daha önce hasar kaydı bulunup bulunmadığı gibi etkenlere göre hesaplanır. Sigorta şirketlerinin yaptığı hesaplar ile bilirkişi raporlarında belirlenen tutarlar arasında önemli farklar olabilir. Bu nedenle sigorta şirketinin teklifini kabul etmeden önce hesaplamanın incelenmesi yararlı olur.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, mahkeme mi?
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta uyuşmazlıklarında mahkemeye alternatif olarak kurulmuş bir yoldur. Başvuru sonrası süreç genellikle mahkemeye göre daha kısa sürer. Hangi yolun seçileceği; talep tutarı, kusur tartışması ve delil durumu dikkate alınarak belirlenmelidir. Komisyona başvurulduktan sonra aynı talep için mahkemeye gidilemeyeceği unutulmamalıdır.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her halde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m. 109). Kaza aynı zamanda ceza zamanaşımı daha uzun olan bir suç oluşturuyorsa, örneğin yaralanma veya ölüm varsa, o süre uygulanır.
Yaralanmalı ve ölümlü kazalar
Yaralanmalı kazalarda tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı (sürekli sakatlık) ve manevi tazminat; ölümlü kazalarda ise destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri gündeme gelir. Bu hesaplamalar aktüerya bilirkişisi raporuyla yapılır ve ayrıntılı bir hukuki inceleme gerektirir.
