Anlaşmalı Boşanma Nasıl Yapılır? Şartlar ve Adım Adım Süreç

Eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda uzlaştığı durumlarda anlaşmalı boşanma, çekişmeli davaya göre çok daha kısa sürede sonuçlanabilen bir yoldur. Ancak sürecin sorunsuz ilerlemesi, kanunda aranan şartların eksiksiz karşılanmasına ve protokolün özenle hazırlanmasına bağlıdır.

Anlaşmalı boşanmanın yasal şartları

Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası anlaşmalı boşanmanın şartlarını düzenler:

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
• Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da eşlerden birinin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
• Hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir.
• Hakim, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda tarafların yaptığı düzenlemeyi uygun bulmalıdır.

Bir yıllık süre dolmadan açılan davalar anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanamaz. Bu durumda dava ancak çekişmeli boşanma hükümlerine göre yürütülebilir.

Boşanma protokolünde neler yer almalı?

Protokol, anlaşmalı boşanmanın omurgasıdır. Hakim protokolü uygun bulmazsa gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; taraflar bu değişiklikleri kabul ederse boşanmaya karar verilir. Bu nedenle protokolün açık ve eksiksiz olması önemlidir. Genellikle şu başlıklar düzenlenir:

• Müşterek çocukların velayetinin kime bırakılacağı
• Velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin çocukla kişisel ilişki günleri (hafta sonları, bayramlar, yaz tatili)
• İştirak nafakası ve varsa yoksulluk nafakası, miktarı ve artış esası
• Maddi ve manevi tazminat talepleri
• Ev eşyaları, araçlar ve taşınmazların paylaşımı
• Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin kimde kalacağı

Özellikle mal paylaşımına ilişkin maddelerin belirsiz bırakılması, boşanmadan sonra yeni davalara yol açabilir. Tarafların mal rejiminin tasfiyesinden karşılıklı olarak feragat edip etmediğinin açıkça yazılması önerilir.

Dava nerede açılır?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir. İzmir'de aile mahkemeleri Bayraklı'daki İzmir Adliyesi'nde görev yapmaktadır.

Duruşma günü neler olur?

Anlaşmalı boşanma davaları çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Hakim eşleri ayrı ayrı veya birlikte dinler, protokolü okuyarak kabul edip etmediklerini sorar. Eşlerin duruşmada bizzat hazır bulunması gerekir; avukatın katılması eşin yerine geçmez.

Karar verildikten sonra gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir. Taraflar kanun yoluna başvurmayacaklarını beyan ederek feragat ederlerse karar daha kısa sürede kesinleşebilir. Kesinleşen karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hal kaydı güncellenir.

Anlaşma bozulursa ne olur?

Eşlerden biri duruşmada protokolü kabul etmediğini beyan ederse anlaşmalı boşanma gerçekleşmez. Dava çekişmeli boşanma olarak devam edebilir; bu durumda boşanma sebeplerinin ispatı gerekir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlandığında hem zaman hem de ruhsal yıpranma açısından tarafların lehine bir yoldur. Protokolün çocukların üstün yararını gözeten, uygulanabilir ve açık hükümler içermesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önüne geçer.