İcra Hukuku2 dk okumaAcar Görgün Hukuk Bürosu
İcra dairesinden gelen bir ödeme emri, alacaklının sizin hakkınızda icra takibi başlattığını gösterir. Ödeme emrine karşı süresi içinde tepki verilmezse takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ alındığı gün, sürelerin başladığı gündür.
Ödeme emrini dikkatle okuyun
Ödeme emrinde alacaklının kimliği, alacağın tutarı, faiz oranı, takibin dayanağı olan belge ve icra dairesinin dosya numarası yer alır. İlk olarak takibin türüne bakılmalıdır. İtiraz süresi ve yöntemi takibin türüne göre değişir.
İlamsız takipte itiraz süresi: yedi gün
Genel haciz yoluyla ilamsız takiplerde borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine sözlü veya yazılı olarak yapılır. Borçlunun itirazında itiraz sebeplerini göstermesi gerekir.
Borçlu, takip dayanağı belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürecekse bunu ayrıca ve açıkça belirtmelidir. Aksi halde belge takip hukuku bakımından kabul edilmiş sayılır.
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bu aşamadan sonra alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir veya elindeki belge uygunsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
Kambiyo senetlerine dayalı takipte süre: beş gün
Çek, bono (senet) veya poliçeye dayalı kambiyo takiplerinde süreler kısadır. Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde borca veya imzaya itirazını icra mahkemesine yapmalıdır. Kambiyo takiplerinde itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; takibin durdurulması için icra mahkemesinden ayrıca karar alınması gerekir.
İtiraz edilmezse ne olur?
Süresi içinde itiraz edilmeyen takip kesinleşir. Alacaklı bu aşamadan sonra borçlunun banka hesaplarına, maaşına, aracına veya taşınmazına haciz konulmasını talep edebilir. Maaş haczinde kural olarak ücretin dörtte birinden fazlası kesilemez; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır.
Borç yoksa: menfi tespit davası
Süre kaçırılmış olsa bile borçlu olmadığını düşünen kişi, borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir. Takip kesinleştikten sonra ödeme yapılmışsa, borç olmadığı halde ödenen paranın geri alınması için ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açılabilir.
Haksız itirazın bedeli: icra inkar tazminatı
İtirazın iptali veya kaldırılması sürecinde borçlunun itirazı haksız bulunursa, mahkeme alacaklının talebi üzerine borçlunun alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verebilir. Tersi durumda, alacaklının takibi haksız ve kötü niyetli bulunursa bu kez alacaklı aleyhine tazminata hükmedilebilir. Bu nedenle itiraz kararı, borcun gerçek durumu değerlendirilerek verilmelidir.
Sonuç
Ödeme emrine karşı en büyük risk, sürelerin kısa olmasıdır. Tebliğ tarihi not edilmeli, takibin türü belirlenmeli ve itiraz sebepleri süresi içinde, doğru merciye bildirilmelidir.
